Nhức mỏi chân về đêm – vì sao thường làm gián đoạn giấc ngủ?

Nhức mỏi chân về đêm là tình trạng nhiều người gặp phải, đặc biệt khi bước vào tuổi trung niên và cao tuổi. Ban ngày vẫn sinh hoạt tương đối bình thường nhưng khi nằm xuống nghỉ ngơi, chân lại xuất hiện cảm giác đau âm ỉ, căng tức, nặng chân, co rút hoặc khó chịu khiến việc đi vào giấc ngủ trở nên khó khăn.

Có người đang ngủ phải thức giấc vì bắp chân đột ngột co cứng. Có người lại cảm thấy chân bứt rứt, phải liên tục thay đổi tư thế hoặc đứng dậy đi lại mới dễ chịu hơn.

Nhức mỏi chân về đêm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ cơ bắp bị quá tải, chuột rút đến các vấn đề về thần kinh hoặc tuần hoàn. Vì vậy, không nên mặc định cứ đau chân ban đêm là do thiếu Canxi hay Magnesi.

Điều quan trọng là nhận biết đặc điểm của cơn đau, tần suất xuất hiện và những dấu hiệu đi kèm để có cách chăm sóc phù hợp.

Nhức mỏi chân về đêm thường biểu hiện như thế nào?

Không phải ai cũng cảm nhận tình trạng nhức mỏi chân giống nhau.

Một số người thấy đau âm ỉ hoặc nặng ở vùng bắp chân và cẳng chân.

Một số khác xuất hiện cảm giác căng cơ, chân mỏi rã rời hoặc khó tìm được tư thế nằm thoải mái.

Ở người bị chuột rút về đêm, cơ chân có thể đột ngột co cứng và gây đau rõ rệt. Theo NHS, chuột rút chân thường kéo dài từ vài giây đến khoảng 10 phút và thường xảy ra khi nghỉ hoặc vào ban đêm. Sau khi cơn co qua đi, vùng cơ có thể còn đau mỏi trong nhiều giờ.

Trong khi đó, một số người lại không có cơn co cơ rõ rệt mà cảm thấy bứt rứt, châm chích hoặc khó chịu sâu trong chân, đặc biệt khi nằm yên.

Những biểu hiện khác nhau này có thể liên quan đến những nguyên nhân khác nhau và cần được phân biệt.

Vì sao nhức mỏi chân về đêm lại dễ làm gián đoạn giấc ngủ?

Đau hoặc khó chịu xuất hiện đúng vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi có thể khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ hoặc tỉnh giấc giữa đêm.

Khi nằm yên, các kích thích từ môi trường giảm xuống nên cảm giác khó chịu trong cơ thể cũng dễ được nhận thấy rõ hơn.

Nếu xuất hiện chuột rút, cơn co cơ đột ngột có thể đánh thức người đang ngủ.

Với hội chứng chân không yên, cảm giác khó chịu thường tăng khi nghỉ và rõ hơn vào buổi tối hoặc ban đêm. Người bệnh có nhu cầu liên tục cử động chân để giảm cảm giác khó chịu, từ đó khó ngủ hoặc thường xuyên thức giấc. NHLBI ghi nhận đây là một rối loạn thần kinh và giấc ngủ có thể gây khó cả khi bắt đầu ngủ lẫn duy trì giấc ngủ.

Khi tình trạng này lặp lại, người bệnh có thể rơi vào vòng lặp:

Chân khó chịu → ngủ không sâu → cơ thể mệt mỏi vào ngày hôm sau → giảm vận động → thể trạng và sức mạnh cơ có thể bị ảnh hưởng theo thời gian.

Đó là lý do những cơn nhức chân tưởng nhỏ nhưng kéo dài nhiều đêm có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống.

Cơ bắp mệt mỏi sau một ngày vận động

Một trong những nguyên nhân đơn giản nhất của tình trạng mỏi chân vào buổi tối là cơ bắp đã phải hoạt động nhiều trong ngày.

Đi bộ xa hơn bình thường, đứng lâu, leo nhiều cầu thang, mang vác vật nặng hoặc đột ngột tập thể thao với cường độ cao có thể khiến cơ chân bị quá tải.

NHS cho biết sử dụng cơ quá mức trong quá trình vận động là một trong những yếu tố có thể liên quan đến chuột rút chân.

Tình trạng này dễ gặp hơn ở những người trước đó ít vận động nhưng đột ngột tăng mức hoạt động.

Nếu nguyên nhân chủ yếu do quá tải, cảm giác mỏi thường liên quan khá rõ với mức vận động trong ngày và có thể giảm sau khi cơ thể nghỉ ngơi hợp lý.

Ngược lại, nếu ngày càng đau nhiều dù không vận động quá mức thì cần tìm thêm nguyên nhân khác.

Chuột rút chân về đêm – nguyên nhân phổ biến làm tỉnh giấc

Chuột rút xảy ra khi một cơ đột ngột co lại ngoài ý muốn và không thư giãn ngay lập tức.

Bắp chân là vị trí thường gặp nhất.

Cơn đau thường xuất hiện rất nhanh, đôi khi khiến người đang ngủ phải bật dậy, duỗi chân hoặc xoa bóp vùng cơ đang co cứng.

NHS cho biết chuột rút chân thường lành tính và không kéo dài, nhưng nếu tình trạng thường xuyên làm gián đoạn giấc ngủ, kéo dài trên 10 phút hoặc đi kèm tê và sưng chân thì nên đi khám.

Một số yếu tố có thể liên quan đến chuột rút gồm:

Tuổi tác.

Mệt cơ sau vận động.

Mất nước.

Một số loại thuốc như statin hoặc thuốc lợi tiểu.

Thai kỳ.

Một số tình trạng sức khỏe khác.

Tuy nhiên, cũng có rất nhiều trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể.

Vì vậy, không nên mặc định mọi cơn chuột rút đều là dấu hiệu cơ thể thiếu Magnesi.

Hội chứng chân không yên khác gì chuột rút?

Hai tình trạng này đều có thể xuất hiện vào buổi tối nhưng biểu hiện khá khác nhau.

Chuột rút thường là cơn co cứng cơ đột ngột, đau rõ và có thể sờ thấy vùng cơ đang căng.

Hội chứng chân không yên lại thường tạo cảm giác bứt rứt, châm chích, khó chịu hoặc một cảm giác rất khó mô tả trong chân.

Điểm đặc trưng là người bệnh có thôi thúc phải cử động chân.

Khi đứng lên, đi lại hoặc xoa bóp, cảm giác có thể giảm. Nhưng khi nằm yên trở lại, triệu chứng có thể tái xuất hiện.

NHLBI cho biết hội chứng chân không yên thường rõ hơn vào ban đêm và có thể khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ cũng như khó duy trì giấc ngủ.

Nếu thường xuyên phải đứng lên đi lại giữa đêm vì cảm giác bứt rứt trong chân, đây là một vấn đề nên được trao đổi với bác sĩ thay vì chỉ coi là “mỏi chân”.

Vấn đề tuần hoàn có thể gây đau và nặng chân

Không phải mọi cơn đau chân đều bắt nguồn từ cơ hay khớp.

Bệnh động mạch ngoại biên là tình trạng lưu lượng máu đến chân bị giảm do động mạch bị hẹp.

Một biểu hiện thường gặp là đau, mỏi, nặng hoặc chuột rút ở chân khi đi bộ hoặc leo cầu thang, sau đó giảm khi nghỉ.

Khi bệnh tiến triển nặng, đau có thể xuất hiện ngay cả lúc nghỉ.

NHLBI cho biết những dấu hiệu khác có thể gồm một chân lạnh hơn chân kia, da chân nhợt hoặc đổi màu, tê yếu, khó đi lại hoặc vết thương ở chân lâu lành.

Tài liệu của NHLBI cũng ghi nhận đau chân hoặc bàn chân gây gián đoạn giấc ngủ có thể xuất hiện ở người mắc bệnh động mạch ngoại biên.

Do đó, đau chân ban đêm kèm lạnh chân, đổi màu da hoặc vết thương lâu lành không nên chỉ xử lý bằng xoa bóp tại nhà.

Các vấn đề thần kinh cũng có thể khiến chân khó chịu vào ban đêm

Nếu nhức chân đi kèm tê, châm chích, kiến bò, nóng rát hoặc yếu chân thì nguyên nhân có thể liên quan đến hệ thần kinh.

Một số vấn đề tại cột sống cũng có thể gây đau lan từ vùng lưng hoặc mông xuống chân.

NHLBI lưu ý rằng đau do thần kinh có thể bị nhầm với đau do bệnh động mạch ngoại biên; việc thăm khám và đánh giá đặc điểm cơn đau giúp phân biệt hai nhóm nguyên nhân.

Vì vậy, nếu cảm giác nhức mỏi kèm tê bì kéo dài, đặc biệt chỉ xuất hiện một bên hoặc ảnh hưởng khả năng đi lại, nên được kiểm tra thay vì chỉ tập trung bổ sung khoáng chất.

Thiếu Canxi hoặc Magnesi có phải nguyên nhân chính?

Đây là một trong những hiểu lầm thường gặp nhất.

Canxi và Magnesi đều tham gia vào hoạt động của hệ thần kinh – cơ. Tuy nhiên, việc chân đau, mỏi hoặc chuột rút vào ban đêm không đủ để kết luận cơ thể đang thiếu hai khoáng chất này.

Chuột rút có thể liên quan đến tuổi tác, quá tải cơ, mất nước, thuốc đang sử dụng hoặc nhiều yếu tố khác; một số trường hợp hoàn toàn không tìm được nguyên nhân.

Vì vậy, không nên thấy chuột rút là lập tức sử dụng nhiều sản phẩm Canxi hoặc Magnesi.

Dinh dưỡng đầy đủ vẫn quan trọng, nhưng bổ sung khoáng chất nên đặt trong toàn bộ chế độ ăn và nhu cầu thực tế.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về Magnesi và Canxi để hiểu rõ hơn vai trò thực sự của hai khoáng chất này đối với hệ cơ và xương.

Tuổi tác có liên quan đến tình trạng mỏi chân về đêm không?

Tuổi tác có thể là một yếu tố nhưng không nên được xem là lời giải thích cho mọi trường hợp.

Khi tuổi tăng lên, khối lượng và sức mạnh cơ có thể thay đổi. Mức độ vận động cũng có xu hướng giảm ở một số người.

Đồng thời, các bệnh lý về mạch máu, thần kinh, xương khớp hoặc việc sử dụng nhiều loại thuốc cũng phổ biến hơn ở người lớn tuổi.

NHS ghi nhận tuổi tác là một trong những yếu tố có thể liên quan đến chuột rút chân.

Do đó, nếu người trung niên hoặc cao tuổi thường xuyên mất ngủ vì đau chân, không nên mặc định “già rồi ai cũng vậy”.

Tìm đúng nguyên nhân vẫn là bước quan trọng nhất.

Nhức mỏi chân về đêm có liên quan đến hệ cơ – xương – khớp không?

Có thể có, nhưng không phải trong mọi trường hợp.

Khả năng vận động là kết quả phối hợp của cả hệ thống.

Cơ tạo lực.

Xương tạo nền tảng nâng đỡ.

Khớp giúp thực hiện chuyển động.

Nếu một người ít vận động kéo dài, chế độ ăn thiếu protein hoặc sức mạnh cơ giảm, đôi chân có thể dễ mỏi hơn khi hoạt động.

Nếu xương hoặc khớp gặp vấn đề, cách đi lại và phân bố lực cũng có thể thay đổi, từ đó làm các nhóm cơ phải làm việc nhiều hơn.

Tuy nhiên, đau chân về đêm vẫn có thể bắt nguồn từ mạch máu hoặc thần kinh, vì vậy không nên quy mọi triệu chứng cho riêng “xương khớp”.

Vì sao protein cũng đáng quan tâm khi chân thường xuyên mỏi?

Khi nói về chân yếu hoặc vận động nhanh mỏi, nhiều người chỉ nghĩ đến Canxi.

Nhưng chính hệ cơ mới là bộ phận trực tiếp tạo lực cho bước đi.

Protein cung cấp acid amin cần thiết cho việc xây dựng và duy trì các protein trong cơ thể, trong đó có mô cơ.

Đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi, một chế độ ăn cung cấp đầy đủ protein kết hợp vận động phù hợp có vai trò quan trọng trong việc duy trì khối cơ và sức mạnh cơ bắp.

Điều này không có nghĩa protein là cách điều trị tình trạng đau chân ban đêm.

Protein chỉ là một phần của nền tảng dinh dưỡng giúp chăm sóc hệ cơ và khả năng vận động lâu dài.

Bạn có thể xem thêm bài đạm thực vật và 9 acid amin thiết yếu để hiểu rõ hơn về dinh dưỡng dành cho hệ cơ.

Làm gì khi chân thường xuyên nhức mỏi vào buổi tối?

Nếu triệu chứng nhẹ, không có dấu hiệu bất thường và thường xuất hiện sau những ngày vận động nhiều, có thể bắt đầu bằng cách điều chỉnh thói quen.

Nên tránh tăng cường độ vận động quá đột ngột.

Duy trì uống đủ nước trong ngày.

Thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ nhàng.

NHS cho biết kéo giãn bắp chân thường xuyên, đặc biệt trước khi ngủ, có thể giúp giảm tần suất chuột rút ở một số người, dù không thể ngăn hoàn toàn tất cả các cơn.

Bên cạnh đó, cần duy trì khẩu phần ăn đa dạng với đủ protein, rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu khoáng chất và các nhóm dưỡng chất khác.

Nếu triệu chứng bắt đầu sau khi sử dụng một loại thuốc mới, không nên tự ý dừng thuốc mà nên trao đổi với bác sĩ.

Có nên xoa bóp chân khi bị chuột rút?

Khi đang xảy ra chuột rút thông thường, kéo giãn và xoa bóp nhẹ vùng cơ bị co có thể giúp giảm cảm giác đau. NHS cũng đề cập đến kéo giãn và massage cơ như những biện pháp có thể áp dụng trong lúc bị chuột rút.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đau chân đều thích hợp để massage.

Nếu một chân đột ngột sưng, nóng, đỏ và đau bất thường, không nên tự massage mạnh vì cần loại trừ các vấn đề mạch máu nghiêm trọng.

Nguyên tắc là phải phân biệt một cơn co cơ thông thường với những dấu hiệu bất thường khác.

Khi nào nhức mỏi chân về đêm cần đi khám?

Nên cân nhắc thăm khám khi tình trạng xuất hiện thường xuyên và bắt đầu ảnh hưởng đáng kể đến giấc ngủ.

NHS khuyến nghị đi khám khi chuột rút làm gián đoạn giấc ngủ, đi kèm tê hoặc sưng chân, hoặc cơn kéo dài trên 10 phút.

Ngoài ra, cần chú ý những dấu hiệu như:

Đau ngày càng tăng.

Chân yếu rõ rệt.

Tê hoặc mất cảm giác.

Một chân lạnh hơn chân còn lại.

Da chân nhợt, xanh hoặc đổi màu bất thường.

Vết thương ở bàn chân hoặc cẳng chân lâu lành.

NHLBI cho biết các dấu hiệu này có thể xuất hiện trong bệnh động mạch ngoại biên và cần được đánh giá.

Nếu đột ngột không thể cảm nhận hoặc cử động bàn chân, chân hoặc bàn chân trở nên nhợt và lạnh rõ rệt, cần được hỗ trợ y tế khẩn cấp.

Dinh dưỡng nên được nhìn như thế nào khi chăm sóc đôi chân?

Một chế độ dinh dưỡng phù hợp không thể thay thế việc chẩn đoán nguyên nhân gây đau chân, nhưng lại là nền tảng quan trọng để duy trì hệ vận động lâu dài.

Đối với cơ, cần đảm bảo lượng protein và acid amin phù hợp.

Đối với xương, chế độ ăn cần cung cấp các khoáng chất như Canxi, Magnesi cùng nhiều dưỡng chất khác.

Đối với khớp, cần kết hợp dinh dưỡng với duy trì cân nặng và hoạt động thể chất phù hợp.

Ngoài ra, chất xơ, vitamin, chất béo và tổng năng lượng của khẩu phần cũng cần được cân đối.

Đó là lý do không nên chỉ tìm một thành phần duy nhất mỗi khi cơ thể xuất hiện cảm giác mỏi.

GIPHA GOLD – bổ sung dinh dưỡng theo hướng Cơ – Xương – Khớp

GIPHA GOLD được phát triển theo định hướng bổ sung dinh dưỡng đồng thời cho hệ Cơ – Xương – Khớp.

Mỗi gói cung cấp 15g protein cùng 9 acid amin thiết yếu, góp phần bổ sung nguồn đạm và các acid amin cần thiết cho cơ thể, hỗ trợ duy trì khối cơ và sức mạnh cơ bắp khi kết hợp với chế độ ăn cân bằng và vận động phù hợp.

Ở nhóm dưỡng chất dành cho xương, công thức có Calci, Magnesi, Aquamin F, MBP® và Boron.

Ở nhóm hướng đến sụn khớp, GIPHA GOLD kết hợp Glucosamine, MSM và Collagen Type II.

Có thể tìm hiểu thêm về GIPHA GOLD và cách sử dụng GIPHA GOLD để hiểu rõ hơn về công thức và cách bổ sung sản phẩm vào chế độ dinh dưỡng hằng ngày.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là GIPHA GOLD không phải sản phẩm điều trị nguyên nhân gây nhức mỏi chân về đêm.

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, người dùng vẫn cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Kết luận

Nhức mỏi chân về đêm có thể là một tình trạng đơn giản sau ngày vận động nhiều, nhưng cũng có thể liên quan đến chuột rút, hội chứng chân không yên, vấn đề thần kinh hoặc tuần hoàn.

Đặc biệt khi những cơn đau thường xuyên làm người bệnh tỉnh giấc, ngủ không sâu hoặc ảnh hưởng sinh hoạt vào ngày hôm sau, không nên tiếp tục coi đây chỉ là biểu hiện bình thường của tuổi tác.

Trước tiên, có thể chú ý đến mức độ vận động, uống đủ nước, giãn cơ phù hợp và duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng. Với chuột rút thông thường, các bài kéo giãn bắp chân có thể giúp giảm tần suất ở một số người.

Tuy nhiên, nếu nhức mỏi đi kèm tê yếu, sưng, thay đổi màu sắc hoặc nhiệt độ chân, vết thương lâu lành hay tình trạng ngày càng nặng, cần đi khám để xác định đúng nguyên nhân.

Chăm sóc đôi chân lâu dài không chỉ là tìm cách giảm một cơn đau trong đêm mà còn cần quan tâm đến giấc ngủ, vận động, chế độ ăn và toàn bộ hệ Cơ – Xương – Khớp.

GIPHA GOLD là thực phẩm bổ sung, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.