Người cao huyết áp nên lưu ý gì khi chọn thực phẩm bổ sung dinh dưỡng?

Người tăng huyết áp có thể cân nhắc sử dụng sữa hoặc sản phẩm bổ sung dinh dưỡng khi khẩu phần ăn chưa đáp ứng nhu cầu, nhưng cần lựa chọn dựa trên thành phần và tình trạng sức khỏe. Nên kiểm tra natri, đường, tổng carbohydrate, năng lượng, protein và các khoáng chất trên mỗi khẩu phần. Người có bệnh thận hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến kali cần đặc biệt thận trọng. Sản phẩm dinh dưỡng không thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp kiểm soát huyết áp được bác sĩ hướng dẫn.

Bài viết hướng dẫn cách đọc thông tin dinh dưỡng trên nhãn, xem xét các thành phần cần thận trọng khi có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc và xác định những trường hợp cần tư vấn bác sĩ trước khi lựa chọn sản phẩm.

Người cao huyết áp có nên uống sữa dinh dưỡng?

Với câu hỏi người cao huyết áp có nên uống sữa dinh dưỡng, cần hiểu rằng sản phẩm chỉ giúp lấp phần thiếu hụt khi bữa ăn chưa đủ chất, chẳng hạn người ăn kém, ít đạm hoặc nhai nuốt khó. Kiểm soát huyết áp vẫn dựa vào thuốc theo chỉ định, ăn ít muối, vận động và theo dõi định kỳ.

Nói cách khác, sữa dinh dưỡng giống như món ăn thêm khi mâm cơm còn thiếu, không phải một liệu pháp cho huyết áp. Một cụ ăn được, ăn đủ cá thịt rau thì có thể không cần, trong khi cụ ăn uống kém sau đợt ốm lại có thể được bác sĩ gợi ý dùng thêm.

Tự ý giảm liều hay bỏ thuốc vì đã dùng thêm sản phẩm khác có thể khiến huyết áp tăng trở lại mà người bệnh không nhận ra. Mọi thay đổi về thuốc cần do bác sĩ điều trị quyết định. Tăng huyết áp thường không gây triệu chứng rõ, nên cảm thấy khỏe chưa chắc huyết áp đã ổn.

Những lời như hạ huyết áp nhanh, chữa dứt điểm hay bỏ được thuốc sau vài tháng là điều thực phẩm bổ sung không được phép và không thể bảo đảm. Gặp lời quảng cáo như vậy, nên dừng lại và hỏi ý kiến chuyên môn. Các buổi hội thảo tặng quà, buổi bán hàng trực tuyến hay lời giới thiệu truyền tai trong nhóm bạn hưu là nơi những lời hứa này hay xuất hiện.

Thành phần cần kiểm tra trên nhãn

Bảng thông tin dinh dưỡng in sau hộp sữa thường chữ nhỏ và nhiều con số, nên không ít người bỏ qua, chỉ nhìn lời giới thiệu to ở mặt trước. Với người cao huyết áp, chính bảng này mới cho biết sản phẩm có phù hợp hay không. Ba nhóm cần chú ý là natri cùng đường và chất béo, các khoáng chất như kali, và những thành phần đặc biệt nên hỏi kỹ trước khi dùng. Mỗi nhóm được giải thích ngắn gọn dưới đây.

Natri, đường và chất béo

Natri trong muối ăn là yếu tố được nhắc nhiều nhất với người cao huyết áp, và nhiều sản phẩm dạng bột, bánh dinh dưỡng có thể chứa natri đáng kể. Nên xem lượng natri trên mỗi lần dùng rồi cộng vào tổng lượng muối cả ngày.

Nhiều người nghĩ sữa có vị ngọt thì không mặn, nên không để ý natri. Thực tế, natri có thể có mặt ngay cả khi không thấy vị mặn, và nếu ngày nào cũng uống thêm vài lần, lượng cộng dồn sẽ không nhỏ.

Nhiều người cao huyết áp kèm tiểu đường, thừa cân hoặc mỡ máu cao. Nên ưu tiên sản phẩm ít đường, xem rõ tổng năng lượng và loại chất béo trên nhãn. Hãy chú ý khẩu phần ghi trên nhãn, vì thông tin thường tính theo một lần dùng hoặc một lượng nhất định, không phải cả hộp.

Kali, magnesi, canxi

Kali là khoáng chất tham gia điều hòa huyết áp và có trong nhiều loại rau, trái cây, đậu. Tuy nhiên, người có bệnh thận, kali máu cao hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến khả năng đào thải kali cần được bác sĩ đánh giá trước khi tăng nhiều thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung giàu kali.

^{Chuối, khoai lang, rau xanh và các loại đậu là nguồn kali tự nhiên trong bữa ăn hằng ngày.}

Khi chọn sữa dinh dưỡng, cần đọc hàm lượng kali và magnesi theo khẩu phần thực tế; không nên mặc định sản phẩm chứa khoáng chất sẽ có lợi hoặc bất lợi như nhau cho mọi người. Cùng một hộp sữa, với người này là bổ sung hợp lý, với người khác lại là phần cộng thêm cần cân nhắc.

Canxi và magnesi cũng nên được cộng chung với các nguồn khác trong ngày, như sữa thường, cá nhỏ, rau xanh và viên bổ sung nếu có. Ghi lại các sản phẩm đang dùng giúp bác sĩ dễ đánh giá tổng lượng.

Thành phần nên hỏi kỹ trước khi dùng

Cam thảo, caffeine liều cao trong sản phẩm tăng năng lượng hay chiết xuất thảo dược quảng cáo hạ áp đều nên được hỏi kỹ, vì có thể ảnh hưởng huyết áp hoặc cộng dồn tác dụng với thuốc. Tránh sản phẩm không rõ nguồn gốc, không ghi đủ thành phần.

Một số loại trà thảo mộc, nước tăng lực hay viên uống được mời mua kèm sữa cũng nằm trong nhóm này. Khi không chắc một thành phần là gì, hãy chụp lại nhãn và hỏi dược sĩ trước khi dùng, thay vì tin vào lời giới thiệu của người bán.

Sản phẩm có tên thành phần lạ, nhãn chỉ có tiếng nước ngoài không kèm bản dịch hay không ghi đơn vị chịu trách nhiệm là những dấu hiệu nên thận trọng. Với người đang dùng thuốc huyết áp lâu dài, an toàn quan trọng hơn mọi lời hứa hẹn.

Đọc nhãn và dùng sữa dinh dưỡng thế nào cho hợp lý?

Khi chọn sữa dinh dưỡng cho người cao huyết áp, biết cần xem gì là chưa đủ, còn cần biết xem theo thứ tự nào, đối chiếu với bệnh nền và thuốc đang dùng ra sao, rồi đưa sản phẩm vào sinh hoạt thế nào cho an toàn. Ba phần dưới đây là các bước cụ thể, có thể áp dụng ngay ở quầy hàng hoặc trước khi mở hộp sữa đầu tiên trong nhà. Làm đúng các bước giúp tránh mua theo cảm tính.

Đọc nhãn theo thứ tự nào trước khi mua?

Trước khi chọn sản phẩm dinh dưỡng, cần xác định rõ loại sản phẩm, đối tượng sử dụng và hướng dẫn trên nhãn. Sau đó kiểm tra khẩu phần dùng, hàm lượng natri, đường, tổng carbohydrate, năng lượng, protein và các khoáng chất có liên quan như kali.

Người có bệnh thận hoặc đang sử dụng nhiều thuốc nên mang nhãn sản phẩm đến hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ. Không nên lựa chọn chỉ vì những cụm từ quảng cáo như “tốt cho tim mạch” hoặc “hỗ trợ huyết áp”.

Tiếp theo đọc mục đối tượng không nên dùng, lưu ý cho người có bệnh nền, đơn vị chịu trách nhiệm và hạn dùng. Có thể chụp nhãn lại để mang theo khi đi khám.

Bệnh nền và thuốc đang dùng

Cao huyết áp kéo dài có thể ảnh hưởng thận, và bệnh thận cũng làm huyết áp khó kiểm soát hơn. Người bệnh thận thường cần bác sĩ điều chỉnh lượng đạm, kali, phốt pho, natri và nước, nên cần hỏi trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào.

Một số thành phần trong sản phẩm bổ sung hoặc thực phẩm quen thuộc có thể ảnh hưởng đến cách thuốc hoạt động, ví dụ bưởi chùm với một số thuốc tim mạch. Cách an toàn là liệt kê toàn bộ thuốc và sản phẩm đang dùng để hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Danh sách nên ghi cả thuốc bổ, thuốc nam, trà thảo mộc và các loại sữa đang uống, vì người bệnh hay quên kể những thứ mình nghĩ là vô hại. Mang theo túi đựng toàn bộ vỏ thuốc trong lần tái khám là cách đơn giản để không bỏ sót.

Bắt đầu từng sản phẩm, giữ bữa ăn nhạt muối làm nền

Bắt đầu từng sản phẩm một, dùng đúng lượng ghi trên nhãn, vẫn uống thuốc đúng giờ và ghi lại số đo huyết áp tại nhà. Nếu thấy chóng mặt, mệt bất thường hay phù chân sau khi dùng sản phẩm mới, nên dừng và hỏi bác sĩ.

Bữa ăn nhạt muối, nhiều rau, trái cây vừa phải vẫn là nền tảng. Danh sách thực phẩm cần hạn chế được bàn kỹ ở chủ đề người cao huyết áp không nên ăn gì.

^{Bữa ăn nhạt muối, nhiều rau vẫn là nền tảng, sữa dinh dưỡng chỉ là một phần nhỏ.}

Có thể giảm muối dần bằng cách nêm nhạt tay hơn, bớt chấm nước mắm, dùng thêm chanh, gừng, tỏi, rau thơm để món ăn vẫn đậm vị. Vận động đều đặn như đi bộ cũng hỗ trợ kiểm soát huyết áp; nên bắt đầu vừa sức và ngừng nếu thấy đau ngực, khó thở, chóng mặt hoặc đau bất thường.

Khi nào cần hỏi bác sĩ?

Người cao huyết áp cần được theo dõi lâu dài, và mọi thay đổi trong ăn uống hay sản phẩm sử dụng đều nên được bác sĩ điều trị biết. Có những dấu hiệu cho thấy nên sắp xếp đi khám sớm, và có những biểu hiện của biến chứng cấp cần gọi cấp cứu ngay, không được chờ. Phần dưới đây tách riêng hai nhóm để người bệnh và gia đình dễ ghi nhớ. Nhận ra sớm giúp xử trí kịp thời hơn.

Những dấu hiệu cần thăm khám

Nên liên hệ bác sĩ khi huyết áp đo tại nhà thường xuyên cao hơn mục tiêu, khi phù chân, tiểu ít, mệt nhiều, hoặc trước khi bắt đầu dùng thêm bất kỳ sản phẩm bổ sung nào. Đây là những lúc kế hoạch điều trị có thể cần được xem lại.

Huyết áp dao động thất thường, hay chóng mặt khi đứng dậy hoặc thấy mệt sau khi đổi sang sản phẩm mới cũng nên được báo bác sĩ. Đừng tự tăng hay giảm liều thuốc dựa trên vài lần đo.

Khi đi khám, hãy mang theo sổ ghi số đo huyết áp tại nhà, danh sách thuốc và ảnh chụp nhãn các sản phẩm đang dùng. Đo huyết áp vào giờ cố định, sau khi ngồi nghỉ một lúc, giúp kết quả đáng tin cậy hơn.

Tình huống cần được đánh giá khẩn cấp

Đau đầu dữ dội đột ngột, đau ngực, khó thở, nhìn mờ, tê hoặc yếu một bên người, méo miệng, nói khó cần được cấp cứu ngay. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng tim mạch hoặc đột quỵ.

Trong những tình huống này, không nên tự cho uống thêm thuốc hạ áp, cạo gió, chích máu đầu ngón tay hay chờ xem có đỡ không. Hãy để người bệnh nằm hoặc ngồi nghỉ ở tư thế an toàn và gọi cấp cứu ngay.

Ghi nhớ thời điểm triệu chứng bắt đầu và mang theo danh sách thuốc đang dùng khi đến cơ sở y tế. Những thông tin này giúp nhân viên y tế xử trí nhanh hơn.

Những sai lầm thường gặp khi người cao huyết áp dùng sữa dinh dưỡng

Sai lầm thứ nhất là nghĩ thực phẩm bổ sung lành tính nên ai dùng cũng được. Sản phẩm vẫn chứa natri, đường, kali và các thành phần có thể không phù hợp với người có bệnh nền. Phù hợp với người này chưa chắc đã an toàn với người khác, nhất là khi có bệnh thận.

Sai lầm thứ hai là chỉ nhìn chữ tốt cho tim mạch trên hộp. Lời giới thiệu trên bao bì không thay được việc đọc bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng. Hình trái tim hay màu xanh tươi mát trên vỏ hộp là cách thiết kế, không phải bằng chứng.

Sai lầm thứ ba là giảm hoặc bỏ thuốc khi huyết áp tạm ổn. Huyết áp ổn thường là nhờ thuốc đang có tác dụng, tự ngừng có thể khiến huyết áp tăng trở lại. Nhiều người nghĩ uống sữa đã đỡ nên bớt thuốc, rồi chỉ phát hiện huyết áp cao khi đã có biến chứng.

Một sai lầm nữa là uống sữa dinh dưỡng thay bữa nhưng vẫn ăn mặn như cũ. Sữa không bù được cho bát nước chấm đậm hay đĩa dưa cà mỗi bữa, nên giảm muối vẫn là việc phải làm song song.

GIPHA GOLD trong chế độ dinh dưỡng của người cao huyết áp

Bên cạnh chế độ ăn đa dạng và cân đối, người cao huyết áp có thể cân nhắc sử dụng thực phẩm bổ sung khi khẩu phần hằng ngày chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng, sau khi đã hỏi ý kiến bác sĩ điều trị.

GIPHA GOLD là thực phẩm bổ sung được phát triển theo định hướng cung cấp dưỡng chất cho cơ thể. Theo thông tin thành phần do đơn vị sản xuất cung cấp, mỗi gói GIPHA GOLD 30g có 15g protein (chủ yếu từ đạm đậu Hà Lan, đạm gạo và bột các loại hạt) cùng 9 acid amin thiết yếu.

Các thành phần được công bố còn có Calci, Magnesi, Aquamin F, MBP®, Boron, Glucosamine, MSM, Collagen Type II và Inulin. Người sử dụng cần kiểm tra bảng thành phần, hàm lượng và hướng dẫn trên nhãn để đánh giá mức độ phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng.

Người cao huyết áp cần đọc kỹ lượng natri, đường và carbohydrate trên mỗi lần dùng, rồi mang nhãn sản phẩm đến hỏi bác sĩ điều trị, nhất là khi có kèm bệnh thận.

Protein tham gia xây dựng và duy trì các mô trong cơ thể, bao gồm cơ bắp. Canxi là khoáng chất cần thiết cho cấu trúc xương, trong khi magnesi tham gia nhiều quá trình chuyển hóa và hoạt động sinh lý. Các thành phần khác có vai trò, mức độ bằng chứng và hàm lượng riêng, không nên mặc định rằng sự kết hợp của chúng có thể phòng ngừa hoặc điều trị tăng huyết áp.

GIPHA GOLD có thể được cân nhắc như một lựa chọn bổ sung vào khẩu phần ăn, tùy theo nhu cầu dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Trước khi sử dụng, cần đọc kỹ thành phần, hàm lượng, hướng dẫn sử dụng và lưu ý trên nhãn sản phẩm. Người có bệnh nền, đang dùng thuốc hoặc cần hạn chế một số dưỡng chất nên tham khảo ý kiến chuyên môn.

GIPHA GOLD là thực phẩm bổ sung, không phải là thuốc, không có tác dụng hạ huyết áp và không thay thế thuốc chữa bệnh. Sản phẩm không thay thế chế độ ăn nhạt muối, vận động phù hợp hoặc việc theo dõi huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Uống sữa dinh dưỡng cùng lúc với thuốc huyết áp có được không?

Còn tùy sản phẩm và loại thuốc đang dùng. Phần lớn trường hợp có thể dùng trong ngày, nhưng một số thành phần có thể ảnh hưởng đến cách thuốc hoạt động hoặc cộng dồn kali. Nên mang nhãn sản phẩm và danh sách thuốc đến hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thời điểm dùng và có cần uống cách nhau không.

Sữa cho người lớn tuổi có làm tăng huyết áp không?

Sữa không đường, ít béo thường có thể nằm trong khẩu phần của người cao huyết áp. Điều cần xem là lượng natri, đường và tổng năng lượng trên mỗi lần dùng, vì một số sản phẩm có thể chứa natri đáng kể. Khi có bệnh thận hoặc đang dùng nhiều thuốc, nên hỏi bác sĩ trước.

Người cao huyết áp có nên dùng muối ít natri thay muối thường?

Không phải ai cũng phù hợp. Muối ít natri thường thay một phần natri bằng kali, có thể không an toàn với người bệnh thận hoặc đang dùng một số thuốc huyết áp làm tăng kali máu. Hãy hỏi bác sĩ trước khi đổi, và vẫn nên giảm tổng lượng muối trong bữa ăn.

Kết luận

Người tăng huyết áp có thể cân nhắc sữa hoặc thực phẩm bổ sung dinh dưỡng khi khẩu phần hằng ngày chưa đáp ứng nhu cầu. Việc lựa chọn cần dựa trên lượng natri, đường, tổng carbohydrate, protein, năng lượng và khoáng chất theo khẩu phần sử dụng, đồng thời xem xét bệnh nền và thuốc đang dùng. Sản phẩm không thay thế thuốc điều trị, chế độ ăn giảm muối, vận động phù hợp hoặc việc theo dõi huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bạn có thể bắt đầu bằng việc chụp lại nhãn sản phẩm đang có trong nhà và mang đến hỏi bác sĩ ở lần tái khám tới. Tối nay, hãy lật mặt sau hộp sữa đang dùng và tìm dòng natri trên mỗi lần dùng.

Biên soạn: Ban biên tập GIPHA GOLD. Nội dung mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của nhân viên y tế.

Cơ tạo lực – Xương nâng đỡ – Khớp tạo chuyển động.

GIPHA GOLD là thực phẩm bổ sung, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.